Są takie miejsca, do których warto pojechać nie po to, żeby coś szybko zobaczyć, ale żeby po prostu pospacerować i poczuć atmosferę dawnego miasta. Jednym z nich jest Park Kulturowy „Miasto Tkaczy” w Zgierzu.
Znajduje się w samym sercu miasta, w rejonie ulic Rembowskiego i Narutowicza. To nie jest jednak zwykły skansen. Wśród drewnianych domów sprzed prawie 200 lat nadal toczy się współczesne życie, działają tu instytucje kultury, pracownie i miejsca związane z lokalną historią.
Dlaczego warto tu przyjechać? Przede wszystkim ze względu na unikatową zabudowę. Park powstał, aby chronić układ urbanistyczny Zgierza z lat 20. XIX wieku. Zachowało się tu około 30 domów tkaczy, budowanych dla sukienników, którzy przybywali do Zgierza, gdy miasto zaczynało rozwijać się jako ważny ośrodek przemysłowy. Taki zachowany układ dawnej osady rzemieślniczej jest wyjątkowy w skali Europy.
Najciekawszy jest oczywiście sam spacer. Drewniane elewacje, historyczny układ ulic i niewielkie domy tworzą zupełnie inny klimat niż współczesny Zgierz. Warto zajrzeć również do Domu Tkacza przy ul. Narutowicza 5, gdzie można zobaczyć, jak wyglądała codzienność rzemieślniczej rodziny. Zachowano tu m.in. dawny układ części mieszkalnej i warsztatowej oraz wyposażenie związane z pracą tkacza.
A jeśli mamy więcej czasu, spacer można przedłużyć o Stary Młyn i Muzeum Miasta Zgierza. Wszystkie te miejsca znajdują się blisko siebie, dlatego można z nich ułożyć przyjemną, kilkugodzinną trasę po najciekawszej historycznej części miasta. Warto zajrzeć do muzeum szczególnie w niedzielę, bo jest wtedy czynne od godz. 10 do 16, a wstęp jest bezpłatny. Aktualne informacje o wystawach i zwiedzaniu można znaleźć na stronie Muzeum Miasta Zgierza.
Park Kulturowy „Miasto Tkaczy” powstał w 2003 roku. Dzięki przeprowadzonym pracom ratunkowym i konserwatorskim udało się zachować drewnianą część Zgierza, która przypomina o czasach, gdy w mieście pracowali tkacze i sukiennicy. Dziś jest to jedna z najciekawszych atrakcji turystycznych miasta; miejsce, które najlepiej poznawać niespiesznie, zaglądając w kolejne uliczki i drewniane domy.
W zachowanie i promocję tego wyjątkowego dziedzictwa od lat angażuje się także Samorząd Województwa Łódzkiego, wspierając działania, dzięki którym Miasto Tkaczy może być dziś jedną z wizytówek turystycznych Zgierza.
Park Kulturowy „Miasto Tkaczy”, ul. ks. Szczepana Rembowskiego 1, Zgierz.
Będąc w Zgierzu, warto zajrzeć także do kościoła św. Katarzyny Aleksandryjskiej, jego historia sięga średniowiecza, bo pierwsza świątynia w tym miejscu istniała już w XIV wieku. Dzisiejszy, neogotycki kościół powstał na początku XX wieku i dzięki charakterystycznej wysokiej wieży jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych elementów panoramy miasta.
Mało kto wie, że Zgierz jest kolebką podmiejskich tramwajów w Polsce. Pierwszy elektryczny tramwaj dotarł tu już 19 stycznia 1901 roku, zaledwie dwa lata po uruchomieniu komunikacji tramwajowej w Łodzi. Linia połączyła oba miasta i przez ponad sto lat była częścią codziennego życia mieszkańców. 125-lecie tego połączenia miasto świętowało przejazdami zabytkowych wagonów Lilpop i Konstal 2N.
Najbardziej znaną była linia 46, która przez lata łączyła Łódź, Zgierz i Ozorków. Liczyła ponad 35 kilometrów, miała 59 przystanków i była najdłuższą linią tramwajową w Polsce oraz jedną z najdłuższych w Europie. Dziś kursuje do Zgierza linia 45, a historyczna „46” pozostaje jedną z największych legend komunikacji w regionie.
Zgierz jest bardziej zielony, niż mogłoby się wydawać. Lasy zajmują około 725 ha, czyli blisko 17 proc. powierzchni miasta – dla porównania w Łodzi to niespełna 9 proc. W Zgierzu są trzy większe kompleksy leśne: Las Krogulec, Las Chełmy i Las Dąbrówka.
Szczególnie interesujący przyrodniczo jest Las Krogulec, gdzie zachowały się stare fragmenty drzewostanów z dębami, sosnami, jodłami i grabami. Można tu również spotkać kokoryczkę okółkową – roślinę o górskim charakterze, rzadko spotykaną na nizinach. To właśnie takie przyrodnicze niespodzianki sprawiają, że zgierskie lasy są ciekawym kierunkiem na spacer.
A na koniec warto zrobić sobie zdjęcie z najbardziej zgierskim mieszkańcem – jeżem. Jego pomnik stoi na placu Jana Pawła II, przed zgierskim ratuszem. To jeden z najbardziej rozpoznawalnych symboli miasta, inspirowany książką Wandy Chotomskiej „Przygody jeża spod miasta Zgierza”. Obecna rzeźba wykonana jest z mosiądzu i waży około 300 kilogramów. Jeśli więc wybieramy się na spacer po Zgierzu, warto zajrzeć także na Stary Rynek – spotkanie z jeżem może być sympatycznym finałem wycieczki.
Jeśli szukacie pomysłu na wrześniową wycieczkę, warto zajrzeć do Zgierza 6 września, będzie tu można wziąć udział w bezpłatnych warsztatach „Barwy Miasta Tkaczy” w Strefie Relaksu przy Starym Młynie. To ciekawy przykład tego, jak miasto łączy swoją włókienniczą historię ze współczesnością – uczestnicy poznają rośliny barwierskie, tradycyjne sposoby naturalnego barwienia i sami spróbują zafarbować włóczkę. To kolejny powód, by przyjechać do Zgierza nie tylko zobaczyć Miasto Tkaczy, ale także aktywnie i trochę nietypowo poznać jego historię. Obowiązują zapisy.
MK-C; Wydział Mediów Urzędu Marszałkowskiego Województwa Łódzkiego
